ทำไมต้องวางแผนภาษี?
มนุษย์เงินเดือนทุกคนที่มีรายได้เกิน 150,000 บาท/ปี (หลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนพื้นฐาน) ต้องเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา การ วางแผนภาษี ไม่ใช่การหนีภาษี แต่เป็นการใช้สิทธิ์ลดหย่อนที่กฎหมายให้อย่างเต็มที่ เพื่อจ่ายภาษีน้อยลง และนำเงินส่วนต่างไปออมหรือลงทุนแทน
ปัญหาคือมนุษย์เงินเดือนส่วนใหญ่มักจะ วางแผนภาษีตอนปลายปี (พฤศจิกายน-ธันวาคม) ซึ่งสายเกินไป! การวางแผนตั้งแต่ต้นปีจะทำให้ได้สิทธิ์ลดหย่อนมากขึ้น มีเวลาเตรียมตัว และไม่ต้องรีบร้อนซื้อประกัน/กองทุนตอนใกล้ปิดปี
อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา 2026
| เงินได้สุทธิ (บาท) | อัตราภาษี | ภาษีสะสมสูงสุด |
|---|---|---|
| 0 – 150,000 | ยกเว้น | 0 |
| 150,001 – 300,000 | 5% | 7,500 |
| 300,001 – 500,000 | 10% | 27,500 |
| 500,001 – 750,000 | 15% | 65,000 |
| 750,001 – 1,000,000 | 20% | 115,000 |
| 1,000,001 – 2,000,000 | 25% | 365,000 |
| 2,000,001 – 5,000,000 | 30% | 1,265,000 |
| 5,000,001 ขึ้นไป | 35% | – |
สิทธิ์ลดหย่อนภาษีทั้งหมด 2026
หมวดที่ 1: ค่าลดหย่อนส่วนตัวและครอบครัว
| รายการ | จำนวนลดหย่อน | เงื่อนไข |
|---|---|---|
| ค่าลดหย่อนส่วนตัว | 60,000 บาท | ทุกคนได้อัตโนมัติ |
| คู่สมรส | 60,000 บาท | คู่สมรสไม่มีรายได้ |
| บุตร (คนที่ 1) | 30,000 บาท | อายุไม่เกิน 20 ปี หรือ 25 ปี (กำลังศึกษา) |
| บุตร (คนที่ 2 ขึ้นไป เกิดตั้งแต่ปี 2561) | 60,000 บาท/คน | อายุไม่เกิน 20 ปี หรือ 25 ปี (กำลังศึกษา) |
| อุปการะบิดามารดา | 30,000 บาท/คน (สูงสุด 4 คน) | บิดามารดาอายุ 60+ รายได้ไม่เกิน 30,000/ปี |
| ผู้พิการ/ทุพพลภาพ | 60,000 บาท/คน | ผู้ที่อุปการะเลี้ยงดู |
| ค่าฝากครรภ์และคลอดบุตร | ตามจ่ายจริง สูงสุด 60,000 บาท/ครรภ์ | จ่ายจริง |
หมวดที่ 2: ประกันและการออม
| รายการ | จำนวนลดหย่อน | เงื่อนไข |
|---|---|---|
| ประกันสังคม | ตามจ่ายจริง (สูงสุด ~9,000 บาท) | หักอัตโนมัติ |
| เบี้ยประกันชีวิต | สูงสุด 100,000 บาท | กรมธรรม์ 10 ปีขึ้นไป, ไม่ได้เงินคืนระหว่างทาง |
| เบี้ยประกันสุขภาพ | สูงสุด 25,000 บาท | รวมกับประกันชีวิตไม่เกิน 100,000 |
| เบี้ยประกันสุขภาพบิดามารดา | สูงสุด 15,000 บาท | บิดามารดาอายุ 60+ รายได้ไม่เกิน 30,000/ปี |
| เบี้ยประกันชีวิตแบบบำนาญ | สูงสุด 200,000 บาท | 15% ของรายได้, รวมกลุ่มเกษียณไม่เกิน 500,000 |
| เงินสะสม กบข. | ตามจ่ายจริง | รวมกลุ่มเกษียณไม่เกิน 500,000 |
| เงินสะสม กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (PVD) | ตามจ่ายจริง สูงสุด 500,000 บาท | รวมกลุ่มเกษียณไม่เกิน 500,000 |
หมวดที่ 3: กองทุนลดหย่อนภาษี
| รายการ | จำนวนลดหย่อน | เงื่อนไขสำคัญ |
|---|---|---|
| SSF (กองทุน Super Savings Fund) | สูงสุด 30% ของรายได้ ไม่เกิน 200,000 บาท | ถือครอง 10 ปีปฏิทิน รวมกลุ่มเกษียณไม่เกิน 500,000 |
| RMF (กองทุนเพื่อการเลี้ยงชีพ) | สูงสุด 30% ของรายได้ ไม่เกิน 500,000 บาท | ถือจนอายุ 55 + ลงทุนครบ 5 ปี รวมกลุ่มเกษียณไม่เกิน 500,000 |
หมวดที่ 4: ค่าลดหย่อนอื่น ๆ
| รายการ | จำนวนลดหย่อน | เงื่อนไข |
|---|---|---|
| ดอกเบี้ยบ้าน | สูงสุด 100,000 บาท | ที่อยู่อาศัยจริง ไม่เกิน 1 หลัง |
| เงินบริจาคทั่วไป | ตามจ่ายจริง ไม่เกิน 10% ของเงินได้หลังหัก | บริจาคให้องค์กรที่จดทะเบียน |
| เงินบริจาคการศึกษา/กีฬา/โรงพยาบาล | 2 เท่า ไม่เกิน 10% ของเงินได้หลังหัก | บริจาคให้สถาบันที่กำหนด |
| เงินบริจาคพรรคการเมือง | สูงสุด 10,000 บาท | ตามจ่ายจริง |
เพดาน “กลุ่มเกษียณ” 500,000 บาท — สำคัญมาก!
# กลุ่มเกษียณ: SSF + RMF + PVD + กบข. + ประกันชีวิตบำนาญ
# รวมกันทั้งหมดต้องไม่เกิน 500,000 บาท/ปี!
#
# ตัวอย่าง (เงินเดือน 50,000/เดือน = 600,000/ปี):
#
# แบบ A: SSF เต็ม + RMF เต็ม (ไม่มี PVD)
# → SSF: 30% × 600,000 = 180,000 แต่ไม่เกิน 200,000 → 180,000
# → RMF: 30% × 600,000 = 180,000
# → รวม: 360,000 ✅ (ไม่เกิน 500,000)
#
# แบบ B: มี PVD ด้วย (บริษัทหักสมทบ)
# → PVD (ส่วนลูกจ้าง): 5% × 600,000 = 30,000/ปี
# → SSF: 180,000
# → RMF: 180,000
# → รวม: 30,000 + 180,000 + 180,000 = 390,000 ✅
#
# แบบ C: เงินเดือนสูง (100,000/เดือน = 1,200,000/ปี)
# → PVD: 5% × 1,200,000 = 60,000
# → SSF: 200,000 (เพดาน)
# → RMF: 240,000 (แต่รวมทั้งหมดต้องไม่เกิน 500,000!)
# → RMF ลดเหลือ: 500,000 - 60,000 - 200,000 = 240,000
# → รวม: 60,000 + 200,000 + 240,000 = 500,000 ✅
SSF vs RMF — ควรเลือกอะไร?
| เปรียบเทียบ | SSF | RMF |
|---|---|---|
| ลดหย่อนสูงสุด | 30% ของรายได้ ไม่เกิน 200,000 | 30% ของรายได้ ไม่เกิน 500,000 |
| ถือครอง | 10 ปีปฏิทิน (นับจากวันที่ซื้อ) | จนอายุ 55 + ลงทุนครบ 5 ปี |
| ซื้อขั้นต่ำ | ไม่มีขั้นต่ำ | ไม่มีขั้นต่ำ |
| ต้องซื้อทุกปี? | ไม่บังคับ ซื้อปีไหนก็ได้ | ไม่บังคับ แต่ต้องซื้ออย่างน้อย 5 ปี |
| ความยืดหยุ่น | สูง (ถือ 10 ปีแล้วขายได้) | ต่ำ (ต้องรออายุ 55) |
| เหมาะกับ | คนอายุน้อย, ไม่แน่ใจเรื่องเกษียณ | คนที่แน่ใจว่าจะเก็บถึงอายุ 55 |
# คำแนะนำตามช่วงอายุ:
#
# อายุ 25-35 ปี (เริ่มทำงาน):
# → เน้น SSF ก่อน (ยืดหยุ่นกว่า ถือแค่ 10 ปี)
# → ถ้ามีเหลือค่อยเพิ่ม RMF
# → เหตุผล: ไม่แน่ใจว่าจะต้องใช้เงินเมื่อไร
#
# อายุ 35-45 ปี (กลางอาชีพ):
# → ซื้อทั้ง SSF + RMF เต็มที่
# → RMF เริ่มเหมาะมากขึ้น (เหลืออีก 10-20 ปีถึง 55)
# → PVD ถ้าบริษัทมี → สมทบเต็มเพดาน
#
# อายุ 45-55 ปี (ใกล้เกษียณ):
# → เน้น RMF (ใกล้ถึงอายุ 55 แล้ว)
# → ประกันชีวิตแบบบำนาญ (ถ้ายังไม่มี)
# → PVD สมทบเต็ม
คำนวณ Optimal Deduction Mix ตามเงินเดือน
เงินเดือน 30,000 บาท (360,000/ปี)
# รายได้: 360,000 บาท/ปี
# หัก ค่าใช้จ่าย: 100,000 (50% ไม่เกิน 100,000)
# → เงินได้หลังหักค่าใช้จ่าย: 260,000
#
# ลดหย่อน:
# 1. ส่วนตัว: 60,000
# 2. ประกันสังคม: 9,000
# 3. ประกันชีวิต: 10,000 (จ่ายพอไหว)
# 4. SSF: 50,000 (DCA เดือนละ 4,167)
#
# รวมลดหย่อน: 129,000
# เงินได้สุทธิ: 260,000 - 129,000 = 131,000
# ภาษี: 0 บาท! (ไม่เกิน 150,000 = ยกเว้น)
#
# ถ้าไม่วางแผน:
# ลดหย่อนแค่ส่วนตัว + ประกันสังคม: 69,000
# เงินได้สุทธิ: 260,000 - 69,000 = 191,000
# ภาษี: 150,000 × 0% + 41,000 × 5% = 2,050 บาท
#
# ประหยัดได้: 2,050 บาท + ได้ลงทุน SSF 50,000 อีก!
เงินเดือน 50,000 บาท (600,000/ปี)
# รายได้: 600,000 บาท/ปี
# หัก ค่าใช้จ่าย: 100,000
# → เงินได้หลังหักค่าใช้จ่าย: 500,000
#
# ลดหย่อนแบบเต็มที่:
# 1. ส่วนตัว: 60,000
# 2. ประกันสังคม: 9,000
# 3. ประกันชีวิต: 25,000
# 4. ประกันสุขภาพ: 15,000
# 5. SSF: 100,000 (DCA 8,333/เดือน)
# 6. RMF: 80,000 (DCA 6,667/เดือน)
# 7. ดอกเบี้ยบ้าน: 80,000
# 8. อุปการะบิดามารดา: 30,000
#
# รวมลดหย่อน: 399,000
# เงินได้สุทธิ: 500,000 - 399,000 = 101,000
# ภาษี: 0 บาท!
#
# ถ้าไม่วางแผน:
# ลดหย่อน: 69,000 (ส่วนตัว + ประกันสังคม)
# เงินได้สุทธิ: 500,000 - 69,000 = 431,000
# ภาษี: 150,000×0% + 150,000×5% + 131,000×10% = 20,600 บาท
#
# ประหยัดได้: 20,600 บาท!
เงินเดือน 80,000 บาท (960,000/ปี)
# รายได้: 960,000 บาท/ปี
# หัก ค่าใช้จ่าย: 100,000
# → เงินได้หลังหักค่าใช้จ่าย: 860,000
#
# ลดหย่อนแบบ Max:
# 1. ส่วนตัว: 60,000
# 2. คู่สมรส (ไม่มีรายได้): 60,000
# 3. บุตร: 30,000
# 4. ประกันสังคม: 9,000
# 5. ประกันชีวิต: 100,000
# 6. ประกันสุขภาพบิดามารดา: 15,000
# 7. SSF: 200,000
# 8. RMF: 200,000
# 9. ดอกเบี้ยบ้าน: 100,000
# 10. อุปการะบิดามารดา: 60,000 (2 ท่าน)
# 11. เงินบริจาค: 20,000
#
# รวมลดหย่อน: 854,000
# เงินได้สุทธิ: 860,000 - 854,000 = 6,000
# ภาษี: 0 บาท!
#
# ถ้าไม่วางแผน:
# เงินได้สุทธิ: 860,000 - 69,000 = 791,000
# ภาษี: 150,000×0% + 150,000×5% + 200,000×10% + 250,000×15%
# + 41,000×20% = 73,700 บาท
#
# ประหยัดได้: 73,700 บาท!
วางแผนภาษีตลอดทั้งปี (ไม่ใช่แค่ธันวาคม!)
| เดือน | สิ่งที่ต้องทำ |
|---|---|
| มกราคม | วางแผนภาษีทั้งปี คำนวณเงินได้คาดการณ์ ดูสิทธิ์ลดหย่อนที่ใช้ได้ |
| กุมภาพันธ์ | เริ่ม DCA SSF/RMF ทุกเดือน ตั้ง Auto-invest |
| มีนาคม | ยื่นภาษีปีก่อน (ภ.ง.ด. 91) ก่อนสิ้นเดือน |
| เมษายน-มิถุนายน | ตรวจสอบสลิปเงินเดือน ว่าหัก ณ ที่จ่ายถูกต้อง |
| กรกฎาคม | ทบทวนกลางปี ตรวจยอด SSF/RMF/PVD ถูกต้องไหม |
| กันยายน | ตรวจว่าประกันชีวิต/สุขภาพจ่ายครบยัง |
| ตุลาคม | รวบรวมใบเสร็จดอกเบี้ยบ้าน ใบรับรองบริจาค |
| พฤศจิกายน | ตรวจยอดสุดท้าย ซื้อ SSF/RMF เพิ่มถ้ายังไม่ครบ |
| ธันวาคม | ซื้อลดหย่อนที่เหลือ (ก่อน 31 ธ.ค.) บริจาคเพิ่ม |
การยื่นภาษี ภ.ง.ด. 91
# ภ.ง.ด. 91 = แบบยื่นภาษีสำหรับผู้มีรายได้จากเงินเดือนอย่างเดียว
# กำหนดยื่น: ภายใน 31 มีนาคมของปีถัดไป
# (ยื่นออนไลน์ขยายถึง 8 เมษายน)
#
# วิธียื่น:
# 1. เข้าเว็บ www.rd.go.th → ยื่นแบบออนไลน์
# 2. เตรียมเอกสาร:
# → หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) จากนายจ้าง
# → ใบรับรองเบี้ยประกันชีวิต/สุขภาพ
# → หนังสือรับรองดอกเบี้ยบ้าน (จากธนาคาร)
# → ใบรับรอง SSF/RMF/PVD (จาก บลจ.)
# → ใบเสร็จบริจาค (e-Donation ไม่ต้องแนบ)
# → หลักฐานอุปการะบิดามารดา
#
# 3. กรอกข้อมูลตามขั้นตอน
# 4. ตรวจสอบว่าถูกต้อง
# 5. ส่งแบบ
# 6. ถ้ามีภาษีคืน → เงินจะเข้าบัญชี 1-3 เดือน
#
# เคล็ดลับ: ยื่นเร็ว → ได้เงินคืนเร็ว!
# (ยื่นมกราคม-กุมภาพันธ์ ได้เงินคืนเร็วกว่ายื่นมีนาคม)
ความผิดพลาดที่พบบ่อยในการวางแผนภาษี
| ความผิดพลาด | ผลเสีย | วิธีแก้ |
|---|---|---|
| รอถึงธันวาคมค่อยซื้อ SSF/RMF | ซื้อก้อนเดียวตอนปลายปี ไม่ได้ DCA | ตั้ง Auto-invest ตั้งแต่มกราคม |
| ซื้อประกันชีวิตเพื่อลดหย่อนอย่างเดียว | ได้ประกันที่ไม่จำเป็น เบี้ยแพง | เลือกประกันที่คุ้มครองจริง + ลดหย่อนได้ |
| ไม่รู้ว่ามี PVD ลดหย่อนได้ | เสียสิทธิ์ลดหย่อน + เงินสมทบจากนายจ้าง | สมัคร PVD ทันทีถ้าบริษัทมี |
| ลืมใช้สิทธิ์อุปการะบิดามารดา | เสียลดหย่อน 30,000-120,000 บาท | ตรวจสอบว่าพ่อแม่มีคุณสมบัติ |
| ไม่เก็บหลักฐาน | ยื่นภาษีแต่แนบเอกสารไม่ได้ | เก็บใบเสร็จทุกรายการตลอดทั้งปี |
| ซื้อ SSF/RMF เกินเพดานกลุ่มเกษียณ | ส่วนที่เกินลดหย่อนไม่ได้ + ถ้าขายก่อนกำหนดเสียภาษี | คำนวณเพดาน 500,000 ให้ดีก่อนซื้อ |
| ขาย SSF/RMF ก่อนกำหนด | ต้องคืนภาษีที่เคยลดหย่อน + เสียภาษีกำไร | อย่าขาย SSF ก่อน 10 ปี, RMF ก่อนอายุ 55 |
เครื่องมือช่วยวางแผนภาษี
| เครื่องมือ | ใช้ทำอะไร | ฟรี? |
|---|---|---|
| เว็บกรมสรรพากร (rd.go.th) | ยื่นภาษีออนไลน์ คำนวณภาษี | ฟรี |
| แอปฯ RD Smart Tax | ดูข้อมูลภาษี ประวัติการยื่น | ฟรี |
| iTAX (itax.in.th) | คำนวณภาษี วางแผนลดหย่อน | ฟรี |
| แอปฯ ธนาคาร (K PLUS, SCB EASY) | ซื้อ SSF/RMF, ประกัน ผ่านแอปฯ | ฟรี |
| Finnomena | วางแผนลดหย่อนภาษี ซื้อ SSF/RMF | ฟรี + ค่าธรรมเนียมกองทุน |
สรุป — วางแผนภาษีมนุษย์เงินเดือน 2026
การวางแผนภาษีที่ดีเริ่มจาก (1) คำนวณรายได้และเงินได้สุทธิ เพื่อรู้ว่าอยู่ฐานภาษีไหน, (2) ใช้สิทธิ์ลดหย่อนครบทุกรายการ (ส่วนตัว, ครอบครัว, ประกัน, SSF/RMF, ดอกเบี้ยบ้าน, บริจาค), (3) DCA ซื้อ SSF/RMF ตั้งแต่ต้นปี ไม่ต้องรอธันวาคม, (4) ระวังเพดาน 500,000 บาท ของกลุ่มเกษียณ และ (5) เก็บหลักฐานทุกรายการ เพื่อยื่นภาษีอย่างถูกต้อง
จำไว้ว่า “ภาษีที่ประหยัดได้ = เงินที่ได้คืน” ทุกบาทที่ลดหย่อนได้ คือเงินที่นำไปออมหรือลงทุนได้แทนการจ่ายภาษี วางแผนให้ดี ทำตั้งแต่ต้นปี แล้วคุณจะประหยัดภาษีได้หลายหมื่นบาทต่อปี!


